Bu cuma (04.05.2007) Ankara'da her ayın ilk cuması yapılan Ornitofoto toplantımız vardı.

12ncisi düzenlenen toplantıda birinci yıla özel sunumlar ve çok değerli konuklar vardı. Dev Kanatlar belgesel ekibi, Tansu Gürpınar Hoca toplantıdaydı. Yine oldukça kalabalık bir toplantıydı. Bu harika organizasyonu bu günlere getiren; doğaya, kuşlara ve fotografa gönül vermiş yüzlerce insanı birbiriyle tanıştıran başta sevgili Mehmet Gürbüz olmak üzere ev sahiplerinin tümüne çok teşekkürler.

Toplantı sonrası geleneksel olarak bir arazi planı vardı. Ekip kalabalık olduğundan ve şehir dışından ilk defa gelenlerin Ankara civarında görmek istedikleri özel yerler olduğundan 3-4 değişik ekip oluştu. Barbaros Demirci liderliğindeki ekip, Mustafa Erturhan, Kürşat Akın ve Naki Tez Kızılcahamam tarafına gittiler. Ben ve birçok arkadaşım, Özlem Karacasu ve Melih Özbek rehberliğinde Mogan ve Beynam tarafındaydık.

Mogan'da çok fazla hareket yoktu. Kamış bülbülleri, kızılsırtlı örümcekkuşları, karaalınlı örümcekkuşları, su tavukları ve ibibikler her yerdeydi. Ben fotografını çekemedim ama etrafta oldukça fazla guguk vardı. Moganın güneybatısındaki bir sazlık alanda oldukça önemli bir tür olan dikkuyruk gördük.

Mogan'da kısa bir turdan sonra Haymana tarafına devam ederek küçük kerkenezlerin av ve yuva telaşını seyrettik. Muhteşem görüntülerdi. Oradan Beynam tarafına devam ederek benim görmeyi ve çekmeyi çok istediğim gelengileri izlemeye gittik.

Yine o civardaki su basmış bir çayırda döğüşkenkuş, saz deliceleri, 3 birey flamingo, alaca balıkçıllar, kızkuşları, kızıl şahinler, uzunbacak, yeşilbacak ve düdükçünler, çok sayıda angıt, kamış bülbülü, ak ve sarıkuyruksallayanlar gördüğümüz bazı türler.

Alaca Balıkçıl - Squacco heron - Ardeola ralloides
Küçük ve tıknaz bir balıkçıldır. İlkbaharda rengi parlak pembemsi-sarımsı kahverengidir ve başındaki açık renk tüyler sırtına kadar uzanır. Diğer zamanlarda rengi mat, açık kahverengi-kremdir ancak uçarken dikkat çekici beyaz kanatlarını gözler önüne serer. Gençlerinin sırtı daha koyudur ve boyunlarının ön tarafı çizgilidir. Yoğun bitki örtüsünün bulunduğu su kenarlarında ya da su üzerindeki yabani otların üstünde tipik bir şekilde öne eğik vaziyette ve hareketsiz dururlar. Parlayan beyaz kanatları ile telaşlı bir biçimde uçarlar.

İbibik - Hoopoe - Upopa epops
Desenine rağmen genelde gözle kolay farkedilmez. Uzun ve düz gövdeli, dik ve yelpaze biçiminde ibikli (ya da geriye dönük tüyler), uzun ve hafif kıvrık gagalı, uzun ve üçgen biçiminde kuyruklu ve kısa bacaklı bir kuştur. Yerde paytak paytak yürür, birdenbire havalanır, uzun, sakin ve dalgalı bir uçuşla uzaklaşır. Rengi pembeden açık kirli sarıya kadar değişir, ibiği daha turuncu ve uçları siyahtır. Sırtı ve kanatları siyah-beyaz koyu çizgilidir. Sesi yumuşak, pes ve baykuş ötüşü gibidir ‘hup-hup-hup’.

Macar Ördeği - Red-crested Pochard - Netta rufina
İri, aşırı büyük kafalı, kalın gövdeli ve geniş kanatlı bir ördektir. Erkeğinin rengi açık kahverengi, böğrü beyaz, boynu ve göğsü siyahtır. Yüzünün aşağı tarafı kırmızımsı kahverengi, tepesi giderek açılan turuncu-kirli sarı, gagası kırmızıdır. Dişisinin rengi açık kahverengi, gagası koyu, tepesi ve ensesi kahverengi, yüzü ise mat beyazımsıdır. Hem erkeğinin hem de dişisinin beyaz, uzun ve geniş kanat çizgisi vardır ve kanat altları çoğunlukla beyazdır.

Kara Alınlı Örümcekkuşu - Lesser Grey Shrike - Lanius minor
Dik duruşlu, uzun kuyruklu ve uzun kanatlı bir örümcekkuşudur. Açık gri, siyah ve beyaz renklidir. Alnında boydan boya uzanan geniş ve siyah bir maske vardır; kanat lekesi büyük ve beyazdır. Alt tarafı parlak pembedir. Ergeninin üst tarafı çizgili, alnı gridir ve gagasından gözünün gerisine dek uzanan bir maskesi vardır. Gagası kalındır. Kanat uçları kuyruk dibine kadar uzanır. Avının arkasından kovalar ya da yere iner; gösteri uçuşu sırasında yuvasının bulunduğu alanın üzerinde havada asılı kalır. Sesi pes bir ‘tıça-tıça’.

Saz Delicesi - Marsh Harrier - Circus aeruginosus
Deliceler ince uzun yapılı, uzun kanatlı, uzun kuyruklu ve uzun bacaklı yırtıcı kuşlardır. Kırsal alanlar ve sazlıklar üzerinde yaptıkları alçaktan uçuşları ile avlanmak konusunda uzmanlaşmışlardır. Saz delicesi en büyük, en iri ve kara çaylağa en çok benzeyen delicedir; süzülürken bazen şahini andırır. Erkeği dişisinden daha küçük ve kahverengi, kafası ve göğsü ise krem rengidir, gri bir şerit kanatları boyunca uzanır, kanat uçları siyah, kuyruğu ise gridir (uzaktan daha sade görünür). Dişisi daha sade ve koyu kahverengidir, gövdesinde kara çaylaktan daha az leke bulunur, başının üst tarafı, boğazı ve kanat önü lekesi krem sarısıdır. Gencinin üst tarafı daha açık, alt tarafı daha siyahtır. Kuyruğu dar ve karedir, ancak arasıra yüksekte süzülürken yayvan ve yuvarlak olur. Kanatları çaylaklardan daha az köşelidir ve süzülürken yukarıya doğru ‘V’ şeklinde kaldırır.

Tarla Çintesi (Tarla Kirazkuşu) - Corn Bunting - Miliaria calandra
Ekin tarlaları, otlaklar ve çalılık bayırların yaygın ve yerel olarak bilinen bir çintesidir. Yerde, çitlerde, tellerde ve tümsekler üzerinde tüner. Büyük ve açık renkli bir çintedir, yanlarında hiç beyaz bulunmayan kuyruğu sadedir. Uzun ve çatallı kuyruğu tüneğinden aşağıya doğru düzensiz bir biçimde sarkar. Her iki cinsi de aynıdır ve parlak renkten yoksundurlar: renkleri açık kirli sarı-kahverengi, üst tarafları koyu çizgili, kuyruk sokumları daha açık, alt tarafları ise açık renk olup koyu çizgilidir ve bu çizgiler genellikle birleşerek göğsünde bir benek oluştururlar. Gagası kalın ve açık kirli sarı renkli, gaga sırtı koyudur. Göz halkası açık renktir. Bazı kuşlarda tepelerinin her iki yanında koyu bir bantın izine rastlanır, yanağın alt kenarı koyu renk, bıyık daha güçlü tonda koyu, yanaktaki benek ise küçük ve açık renktir. Sesi gür ve kalın bir ‘plip’; ötüşü cızırtılı ve şıngırtılı küçük bir şarkıya doğru gitttikçe hızlanan sert ve tıklamalı bir takırdamadan ibarettir ‘ti-ti-titikikik-triiiiissss’.

Sığırcık - Starling - Sturnus vulgaris
Ormanlar, parklar, bahçeler, çiftlikler ve şehir merkezlerinin yaygın, girişken, gürültücü ve kavgacı bir kuşudur. Rengi çok koyu, gagası sivri, kafası düz, gövdesi kalın, kuyruğu kısadır, paytak paytak koşar. Kanatları uçuşta üçgen şeklinde ve sivri uçludur; sürüler uzaktan koyu füme renginde bir böcek sürüsü gibi gözükür. Erişkini siyahımsıdır, yaz giysisinde parlak yeşil ve mordur, gagası sarı, bacakları turuncudur. Kış giysisinde ‘V’ şekilli soluk telek uçları ile her tarafı beneklidir, bu benekler genellikle beyazımsı yüzü ve gıdısı ile birleşir; gövdesinin alt tarafındaki benekler koyu ve yuvarlak, kuyruk altı pul desenlidir. Kanat teleklerinin kenarları parlak kızıl-kirli sarıdır. Genci kurşunî-kahverengidir, maskesi koyu renk, gagası koyu renk ve sivridir; bazen ala sığırcıktan daka açık renkli varyantları görülebilir, ama bunlarda gövde/kanat/kuyruk sokumu arasındaki kontrast azdır. Sesi gür ve boğuk bir ‘şiiir’, uyarı sesi tiz bir ‘çit’; ötüşü bir ıslık ve takırdama serisinden oluşur.