Küçük Akbaba - Egyptian Vulture - Neophron percnopterus
Sivri kafalı, kama şeklinde kuyruklu, küçükçe bir akbabadır. Kanatlarını düz tutarak süzülür. Erişkinin rengi kirli sarımsı ya da grimsi-beyaz, yüzü ise sarıdır. Gün ışığındaki uçuşu sırasında bembeyaz parlar, uçuş telekleri siyahtır ancak gövdesi krem rengi görünebilir. Genci koyu kahverengi, kuyruğu kama şeklinde, gagası incedir. Ergenlerine Avrupa’da nadir rastlanır, zira erişkin olana kadar Afrika’da kalırlar.
Kara Çaylak - Black Kite - Milvus migrans
Donuk kahverengi renkli bir çaylaktır. Uzunca kuyruğundaki çatalı derin değildir. Köşeli kanatlarını hafifçe aşağı eğerek uçar, deliceler gibi yukarı kaldırmaz. Kafası açık renktir, gövdesi gri-kahverengi ile kızıl arasında değişir ve hafif çizgilidir. Saz delicesinin aksine, kanat örtü tüyleri boyunca uzanan daha açık renkli, geniş ve diyagonal bir şerit bulunur. Kanat altında ise genelde kanat uçlarına doğru daha açık renk olan yaygın bir leke bulunur. Kuyruğu koyu gri-kahverengidir ve üzerinde soluk çizgiler vardır.
Florya - Greenfinch - Carduelis chloris
Ormanlık araziler, parklar, bahçeler ve meraların geniş gövdeli ve büyük kafalı bir ispinozudur. Rengi mat yeşilden parlak yeşilde kadar değişir, kanatlarında ve kuyruğunda sarı renk vardır. Gagası kalın, üçgen biçimli ve açık pembemsidir. Yaz giysisindeki erkeği parlak yeşildir, kanadının üzerinde sarı parıltı, kuyruğunun her iki yanında sarı leke (uçarken belirgin olarak ortaya çıkar), gözünün ön tarafında da koyu renkli bir leke vardır. Kış giysisinde daha mat ve daha gri-yeşildir. Dişisi ortalama olarak daha mattır, kanadındaki sarı biraz daha azdır, kış giysisinde ince grimsi çizgilidir. Ergeni daha kahverengidir, sarısı azdır ama yine de kapalı kanadının kenarı boyunca uzanan ince bir çizgi vardır, üst tarafındaki çizgiler silik, alt tarafındakiler ise yaygındır; bıyığı koyu siyah, gagası kalın ve açık renk, bacakları ise kısa ve açık renktir. Sesi berrak, metalik bir ‘jupjupjup’. Ötüşü gürdür, müzikal açıdan zengin triller serisinden ibarettir ancak hız, perde ve kalite bakımından değişir, arasına boğuk ve vızıldamalı bir ‘dziiiir’ sesi karışır.
Küçük İskete - Serin - Serinus serinus
Parklar, bahçeler, meyve bahçelerinin minik ve çatal kuyruklu ispinozudur. Gagası küt, kuyruk sokumu sarıdır. Erkeğinin alnı ve yüzü sarı, alt tarafı çizgili, kanat çizgileri ince ve sarıdır. Alt tarafı beyazdır ve siyah çizgileri vardır. Dişisi daha açık renktir, başı mat, kuyruk sokumu açık sarı ve daha çok çizgilidir. Genci daha kahverengi, kanat çizgisi krem, kuyruk sokumu kirli sarı renkli çizgilidir. Sesi ve ötüşü hızlı, tiz, şıngırtılı ve dalgalı bir cıvıldamadan oluşur.
İspinoz - Chaffinch - Fringilla coelebs
Ormanlar, parklar, bahçeler, otlaklar ve çitlerin yaygın, uzun kuyruklu ve genellikle uysal bir kuşudur, çok belirgin beyaz kanat çizgilerine ve kuyruk kenarlarına sahiptir. Yaz giysisindeki erkeği pembe yanaklara, mavi-gri bir başlığa, göz etrafında siyahımsı bir ize ve mavi bir gagaya sahiptir. Göğsü yumuşak tonda turuncu-pembedir. Sırtı kahverengi, kuyruk sokumu yeşil, kanatları koyu renk, telek kenarları ise açık sarımsıdır. Orta kol örtüsü çizgisi parlak beyaz, kanat alt çizgisi daha dar ve daha uzundur. Kış giysisindeki erkeğinin mavi-gri ve pembe renklerinin büyük bir kısmı açık kirli sarı uçlar tarafından örtülür. Dişisinin kanat ve kuyruk deseni aynıdır (alt kanat çizgisi daha sarıdır) ancak mat ve açık grimsi-zeytin yeşilidir, karnı daha açık grimsidir, dağ ispinozundan daha az beyazdır. Uçuş sesi tek heceli, basit ve yumuşak bir ‘çup’, sık sık vuku bulan gür bir ‘pink, pilip, huiit’. Ötüşü gür, berrak ve hızlı takırdamalardan ibarettir ve gösterişli biçimde sonlanır.
Yılan Kartalı - Short-toed Eagle - Circaetus gallicus
Çok iri bir kartaldır. Yakın mesafelerde süzüldüğünden ya da tünediğinden yakından görmek mümkün olabilir. Yavaş ve sabit kanat vuruşları ile uçar, süzülürken kanatlarını düz ya da aşağı bükük, dönerek yükselirken yukarı kalkık tutar. ‘Titrettiği’ geniş kanat uçları ile sıkça havada asılı kalır, kuyruğunu alabildiğince geniş açar. Kur sırasında kanatlarını dümdüz tutar ve kafasını ileriye doğru uzatır. Etkileyici bir şekilde öne eğilerek avına doğru çok yüksekten dalış yapar. İri, yuvarlak ve sarı gözleriyle baykuşa benzer bir kafası vardır. Bacakları desensizdir. Tipik erişkinin üst tarafı ve başı parlak kahverengidir; alt tarafı açık renklidir ve çok ince koyu renk çizgiler içerir.. Kanat altı grimsi ya da gümüş rengi-beyazdır ve göze batan hiçbir koyu renk leke yoktur, ancak değişken ve düzenli koyu renk çizgiler bulunur. Koyu renk başı ve göğsü, beyaz gövdesi ile kontrast yapar. Kuyruğunda düzgün aralıklı ve koyu renkli dört çizgi vardır. Çok açık renk olanlar “başlıktan” yoksundurlar. Ne çok daha küçük olan küçük kartaldaki kontrast kadar koyu uçuş teleği kontrastı, ne de daha küçük olan balık kartalındaki gibi el bileği lekeleri ya da kanat-ortasındaki bant mevcuttur.
Ketenkuşu - Linnet - Carduelis cannabina
Çatal kuyruklu, neşeli bir ispinozdur. Ağaçlık ya da fundalıkladan çok yerde beslenir; akrobatik değildir. Açık arazilerin dışında genellikle alçak çalılıklar, fundalıklar ve çitlerin etrafında bulunur. Kanatları ve kuyruğu beyaz çizgilidir, bu çizgiler açık kanatlar üzerinde açık renk geniş bir panel oluşturur, kuyruğunun her iki yanında da beyaz leke vardır. Gagası gridir. Erkeğin başı gri, alnı ve göğsü kırmızıdr, yaz giysisinde daha kırmızı-pembedir. Sırtı desensiz kızıl-kahverengidir, siyahımsı kanadında beyaz panel vardır. Dişisi zencefil rengi-kahverengidir, sırtı kahverengi ve hafif çizgili, göğsü sarımsı kahverengi ve ince çizgili, gözünün üstünde ve altında açık renk ince bir izin yer aldığı başı grimsi-kahverengi, yanak lekesi ise açık renktir. Sesi hafif, cıvıltılı ve dedikodu içeren bir ‘tit-iit’ ya da ‘tiç-iç-iç’; sık sık bir ‘huuiit’. Ötüşü müzikal, değişken ve takırdamalı şakımalardan ibarettir.
Kirazkuşu - Ortolan Bunting - Emberiza hortulana
Yaygın bir çinte türüdür, yerel olarak çalılık bayırlarda ve çok yüksek çayırlarda sık rastlanır. Gövdesi zarif, ince yapılı, gagası sivri ve pembe, göz halkası ise beyazımsıdır. Yaz giysisindeki erkeğinin yeşilimsi-gri başı, sarı bıyığı ve boğazı vardır. Açık kırmızıya çalar kahverengi-turuncu alt tarafı ile çok fazla kontrast yapmayan yeşilimsi bir göğüs kuşağına sahiptir. Üst tarafı kahverengi çizgili, kuyruk sokumu ise kirli sarı-kahverengidir. Dişisi daha çizgilidir, başı çizgili yeşilimsi-gridir ve daha yaygın ve daha açık tonda bir sarılık vardır; gagası daha açık pembedir. Alt tarafı erkeğin desenini andırır, ancak daha mat ve göğsü ince çizgilidir. Ergeninin tamamen kirli sarı-kahverengidir, açık sarımsı göz halkası, turuncu-pembe gagası, açık renk yanak lekesi ve sarımsı boğazı vardır. Sesi metalik bir ‘plip’; ötüşü ise sonlanırken alçalan basit ve ıslığımsı ‘sriisriisrii srii su siu siu’.
Kuzgun - Raven - Corvus corax
En büyük kargadır. Yüksek fundalıklar, deniz seviyesinden zirveye kadar olan sarp kayalıklar, düz araziler üzerindeki ormanlar ve yüksek tarım alanlarında bulunur. Giysisi tamamen siyahtır. Gagası uzun, kalın ve güçlüdür, üst kenarı kara leş kargasından daha kemerlidir. Boğaz telekleri uzun, genellikle sıkı ve düzgündür, ancak uçuş esnasında dahi karışık ve gevşek olabilir ki böyle durumlarda başı çok iri ve aşırı kalın görünür. Uçuş sırasında başı kara leş kargasından daha fazla çıkıntı yapar; kuyruğu daha uzun ve daha yuvarlak (daha çok ekin kargasına benzer) ya da kama şeklindedir (yelpaze gibi açtığı zaman kendine özgü baklavamsı bir şekle bürünür). Kanatları derin parmaklı, uzun ve genellikle geriye doğru açılıdır. Düzenli kanat vuruşları ve sık sık süzülerek yükselmesi ile uçuşu güçlüdür. Uçarken sık sık kısa süreli sırt üstü döner. Sesi gür, ekolu ve derin bir ‘prruk prruk’ ve çınlayıcı özellikte bir ‘tonk tonk’; yumuşak, takırdamalı ve ıslığımsı bir ötüşü vardır.
Saka - Goldfinch - Carduelis carduelis
Yabani ot tarlalarının küçük, hafif ve akrobatik ispinozudur. Siyah kanadı boyunca sarı ve geniş bir bant vardır. Uçuşu hoplamalıdır. Erişkinin yüzü kırmızı, başının yanları beyaz, ensesindeki bant siyahtır. Gövdesi esmer, alt tarafı açık renktir; kanat uçları siyahtır ve krem ya da beyaz benekler vardır. Gencinde baş deseni bulunmaz; kanatları daha mat siyah ve sarıdır. Sesi akıcı, oynak, hızlı ve hafif tonda bir ‘svililip, svilit, tililip’ ve bu sesler daha sonra trilli bir ötüşe karışırlar.
Kar Serçesi - Snowfinch - Montifringilla nivalis
Güney Avrupa’nın büyük, uzun kanatlı, belirgin desenli ve ispinoz benzeri bir dağ kuşudur. Üst tarafı gri-kahverengi, alt tarafı ise beyazdır. Beyaz kanatlarının uçları siyah, siyah kuyruğunun yanları ise geniş ve beyazdır. Sırtı, alaca çintenin aksine, belli belirsiz çizgilidir. Yaz giysisinde gagası siyah, siyah gıdısının genellikle kaybolduğu kış giysisinde ise sarımsıdır. Seslerinden bazıları ‘ziiih’, ‘ti-ti-zu’. Ötüşü hızlı triller ihtiva içerir.
Kaya Serçesi - Rock Sparrow - Petronia petronia
Kayalıklar, koyaklar, taşlı ve kumlu alanlar, aşınmış vadilerin açık renk görünümlü ve çizgili serçesidir. Tepesi siyah ve kirli sarı çizgili, gagası büyük ve açık renktir (uzaktan en dikkat çekici özellikleridir). Uçuş sırasında geniş kanatlarının uçlarındaki büyük ve açık renk benekler gözler önüne serilir. Sırtı çizgili, alt tarafı açık renktir ve uzun, geniş ve koyu çizgiler vardır. Sesi gür, tıngırdamalı ve genizden gelen bir ‘sii-vaaiii,’ ‘svui’
|